NDFF Verspreidingsatlas | Eerste Hulp Bij Determineren

Inloggen |

NDFF Verspreidingsatlas

Verspreidingsatlas

laatst gewijzigd op 28-01-2026

Pinus - Dennen

Stef van Walsum

Vergelijking

	Zeeden Pinus pinaster	Corsicaanse den Pinus nigra subsp. laricio	oostenrijkse den Pinus nigra subsp. nigra	Grove den Pinus sylvestris	Bergden Pinus mugo	Struikden Pinus banksiana	Draaiden Pinus contorta	Doornden Pinus rigida	Weymouthden Pinus strobus
Aantal naalden per bundel	2	2	2	2	2	2	2	3	5
Lengte naalden	10-25 cm	8-16 cm	8-16 cm	3-8 cm	3-8 cm	2-4 cm	2-4(-8) cm	7-12 cm	7-15 cm
Vorm naalden	2 mm dik, stijf, recht of licht gebogen	0,8-1,5 mm dik, meestal een beetje gedraaid en naar verschillende richtingen wijzend	1,5-2 mm dik, stijf, loodrecht, niet om lengteas gedraaid	meestal om lengteas gedraaid	recht of licht gekromd. Naaldscheden grijs, lengte > 6 mm	plat, sterk gekromd en meestal om lengteas gedraaid. Naaldscheden aan de voet bruin	Vaak om lengteas gedraaid, fijn getand, staan dicht op elkaar	dik en stijf, minimaal 1x om lengteas gedraaid	slank en buigzaam, driehoekig, op de randen kleine tandjes
Kleur naalden	lichtgroen	grijsgroen	donkergroen	donkergroen, onderkant grijsgroen	?	?	geel- tot donkrgroen	lichtgroen, later donkerder	blauwgroen
Groote kegels	8-22 cm	3-8(-9) cm	3-8(-9) cm	3-8 cm	3-7 cm	4-5 cm	1,5-5(-10) cm	3-7 cm	8-20 cm
Kegels	zittend	zittend	zittend	op lange stelen en daardoor hangend	zittend	zittend, meestal gekromd	Zittend, recht	zittend	op 2 cm lange stelen, smal cillindrisch
Kegelschubben	met scherpe kiel, daardoor lijken ze iets gedoornd	zonder doorns	zonder doorns	zonder doorns	zonder doorns	met kleine doorns	Opvallend uitgebogen, met een dun gebogen doorntje	sterk gedoornd	zonder doorns
Knopschubben	aan de top teruggebogen	aanliggend	aanliggend	aan de top teruggebogen	aanliggend	aanliggend	?	?	?
Knoppen	zonder hars	met hars	met hars	zonder hars*	met hars	met hars	met hars	?	?
Stam oude exemplaren	grijsbruin-roodruin	donkergrijs-roodbruin	donkergrijs	bovenin vosrood	grijszwart	grijszwart, bovenin oranjeachtig	roodbruin-zwartbruin	donkerbruin	grijsbruin
Habitus	Boomvormig, tot 35 m	boomvormig, tot 40 m. de takken wijzen omhoog, boomkroon is ijl en laat veel licht door	Boomvormig, tot 40 m. De takken staan uit als de armen van een kandelaar en laten weinig licht door	boomvormig, tot 40 m	struikvormig, vanaf onder rijk vertakt, tot 3,5 m	meestal struikvormig, kan tot 20 m hoog worden	Boomvormig, tot 15 m	Boomvormig, tot 25 m	Boomvormig, tot 40 m

Literatuur

Bacic, T.;Baas, P.;van der Eerden, L.J.M. (1992) Needle wax surface structure of Pinus sylvestris as affected by ammonia. Acta botanica neerlandica 41: 167-181.

Bacic, T.;van der Eerden, L.J.;Baas, P. (1994) Evidence for recrystallization of epicuticular wax on needles of Pinus sylvestris. Acta botanica neerlandica 43: 271-273.

Brennenstuhl, G. (2006) Über pseudokauliflorale Erscheinungen an Wald-Kiefern (Pinus sylvestris L.). Floristische Rundbriefe 40: 99-100.

Maes, N.C.M. (2013) Inheemse bomen en struiken in Nederland en Vlaanderen-Herkenning, verspreiding, geschiedenis en gebruik. Boom

van Eeden, F.W. (1872) Pinus sylvestris - Gewone Den. Grove Den Flora Batava 14: 1048-1048.

van Nieuwenhoven, P.J. (1982) Pinus banksiana een buitenbeentje onder de dennen. Natuurhistorisch Maandblad 71: 190-191.

van Westreenen, F.S. (1983) De Banksden, Pinus banksiana Lamb. Natuurhistorisch Maandblad 72: 23-24.

Willemse, M.T.M. (1971) Morphological changes in the tapetal cell during microsporogenesis of Pinus sylvestris L. Acta botanica neerlandica 20: 611-623.