< Meer determinatiehulpen

laatst gewijzigd op 24-11-2016

Het onderscheid tussen Witte en Noordelijke waterlelie

Rense Haveman & Iris de Ronde


Inleiding

De verschillen tussen de Witte en Noordelijke waterlelie zijn pas recent goed bekend geworden. In de tabel hieronder staan de verschillen tussen beide soorten. De Noordelijke waterlelie komt in Nederland hoofdzakelijk op de zandgronden van Zuidwest-Friesland voor. Een uitgebreider artikel over de ecologie en verspreiding van de soorten verschijnt later in 2016 in het tijdschrift Stratiotes.

 

Vergelijking tussen de soorten

Nymphaea alba Nymphaea candida
nervatuur onderzijde blad niet verdikt duidelijk verdikt
kleur onderzijde blad groen, soms rood rood, nooit geheel groen
hoofdnerven basale bladpunten uiteenwijkend teruggebogen
vorm bloem stervormig bekervormig
positie bloem t.o.v. wateroppervlak geheel boven water deels onder wateroppervlak
kelkbladen volledige geopende bloem op water liggend niet op water liggend
bloembasis onderaanzicht rond-veelkantig vierkantig
 bloembasis zijaanzicht  recht hol
 stempelschijf : vruchtbeginsel  bijna even breed stempelschijf duidelijk smaller dan vruchtbeginsel
aantal stempelstralen (10-) 12-22 (-24) (5-) 7-13 (-15)
kleur stempelstralen licht geel-diep geel oranjegeel-rood, roze
vorm binnenste meeldraden lineaalvormig, evenwijdige zijden lancetvormig, verbreed in midden
kromming binnenste meeldraden sterk weinig tot bijna niet
breedte binnenste meeldraden 0,9-2,1 mm 1,8-2,8 mm
pollendiameter 29,0-42,0 (gem. 34,1) 36,0-50,4 (gem. 43,6)
pollentextuur verspreide grove papillen dichte fijne papillen
zaden 1 zijde gekield niet gekield

 

Literatuur

Dąbrowska, M.A., K. Rola, P. Volkova, J. Suda & J. Zalewska-Gałosz (2015) Genome size and phenotypic variation of Nymphaea (Nymphaeaceae) species from Eastern Europe and temperate Asia. Acta Societatis Botanicorum Poloniae 84: 277-286. 
 
De Langhe, J.-E. & R. D'hose (1979) Nymphaea candida C. Presl indigène en Belgique. Dumortiera 12: 15-18.
 
Giesen, T.G. & G. van der Velde (1978) De verspreiding van Nymphaea candida Presl en Nymphaea alba L. in Nederland. Gorteria 9: 61-66. 
 
Haveman, R., H. Jager & I. de Ronde (2017) Een echo uit een koud verleden: hetNymphaeetum candidae Miljan 1958 in Nederland. Stratiotes 52: 5-31.
 
Kabatova, K., P. Vit & J. Suda (2014) Species boundaries and hybridization in central-European Nymphaea species inferred from genome size and morphometric data. Preslia 86: 131-154. 
 
Loran, A. (1900) Waterlelies. De Levende Natuur 5: 57-59. 
 
Munckhof, P. van de (1974) De Castenrayse vennen. Natuurhistorisch Maandblad 63: 6-9.
 
Muntendam, J.B., G.D.E. Povel & G. van der Velde (1996) Morphometric patterns in the Nymphaea alba-candida complex. Acta Botanica Neerlandica 45: 279-302.
 
Ooststroom, S.J. van (1970) Nymphaea alba L. op Texel (Korte meded.). Gorteria 5: 36-36. 
 
Roelofs, J.G.M. & G. van der Velde (1977) Nymphaea candida Presl, een waterlelie nieuw voor Nederland. De Levende Natuur 80: 170-186. 
 
Volkova, P.A., P. Trávníček & C. Brochmann (2010) Evolutionary dynamics across discontinuous freshwater systems: rapid expansions and repeated allopolyploid origins in the Palearctic white water-lilies (Nymphaea). Taxon 59: 483-494.