< Meer determinatiehulpen

laatst gewijzigd op 16-02-2026

Luzerne, Sikkelklaver en Bonte luzerne

Gerrit Hendriksen & Nathalie De Somer


Inleiding

Naast Luzerne (Medicago sativa) en Sikkelklaver (Medicago falcata) komt ook de kruising Bonte luzerne (Medicago x varia) voor. Bonte luzerne heeft min of meer dezelfde verspreiding als Sikkelklaver, maar omdat de hybride fertiel is, kan deze zichzelf ook handhaven. In de tabel worden de kenmerken van beide soorten en de hybride naast elkaar neergezet. Bloemkleur, bloemafmeting en vorm van de bloeiwijze zijn het best bruikbaar in het veld. 

Vergelijking

 

Sikkelklaver

Medicago falcata

Luzerne

Medicago sativa

Bonte luzerne

Medicago x varia

Habitus

Liggend/opgericht

Recht opstaande of soms opstijgende planten

Opgericht, soms met enkele liggende takken

Bloeiwijze

Breder dan hoog. Halfbolvormig tot eivormig

Hoger dan breed. Langwerpig-eivormig

Hoger dan breed. Langwerpig-eivormig

Bloemkleur

Geel of soms geelwit

Blauw tot diep paarsblauw

In knop zijn de bloemen vaag paarsblauw, later worden ze groenachtig en tenslotte vaak geel

Bloemsteel

Langer dan de kelkbuis

Korter dan de kelkbuis

Ongeveer even lang als de kelkbuis

Bloemgrootte

6-9 mm

5-12 mm

7-10 mm

Vruchtvorm

Recht of sikkelvormig, max. 0,5 windingen, behaard

Recht of sikkelvormig, 1-3 schoefvormige windingen, kaal of behaard

Recht of sikkelvormig, 0,5-1,5 (-2,5) schroefvormige windingen, kaal of behaard

Aantal zaden per vrucht

2-5

10-20

3-8. soms zonder zaden

 

  • Omdat Luzerne vaak ingezaaid wordt en er verschillende kweekvarianten zijn, is ook de Bonte luzerne erg variabel.
  • Omdat de hybride fertiel is, is terugkruisen mogelijk en zo ontstaat een heel spectrum van varianten, deze terugkruisingen determineren we eveneens als Bonte luzerne, de exemplaren kunnen qua kenmerken zeer dicht bij een van de oudersoorten aanliggen. 

Literatuur

Hartsen, F.A. (1868) Medicago falcata - Zeisvormige Rupsklaver Flora Batava 13: 982-982. 
 
Savelsbergh, E. (2008) Drei Pflanzenarten neu für Deutschland. Floristische Rundbriefe 42: 93-100.
 
Sloff, J.G;van Soest, J.L. (1938) Het fluviatiele district in Nederland en zijn flora. Nederlandsch kruidkundig archief. Serie 3 48: 199-249. 
 
van Eeden, F.W. (1884) Medicago sativa - Luzerne, Eeuwige Klaver Flora Batava 16: 1222-1222. 
 
van Ooststroom, S.J.;Reichgelt, T.J. (1958) Het geslacht Medicago in Nederland en België. Acta Botanica Neerlandica 7: 90-123. 
 
Vuyck, L. (1901) Medicago x media - Hybride Rupsklaver Flora Batava 21: 1616-1616. 
 
Vuyck, L. (1911) Medicago falcata var. tenuifoliolata - Smalbladige Sikkelrupsklaver Flora Batava 23: 1813-1813. 
 
Zijlstra, G. (1972) Een tabel ter determinatie van klaversoorten op vegetatieve kenmerken. Gorteria 6: 27-34.