Ecologie & verspreiding
Duinroos (Rosa spinosissima) is een kleine, sterkvertakte heester met roodbruine takken. Duinroos is op zich makkelijk herkenbaar aan de kleine gestalte, de zwarte vruchten, de sterkbestekelde stengels met vrijwel rechte en sterk in grootte verschillende stekels. Duinroos vormt ook kruisingen met andere rozensoorten en die kruisingen zijn lastiger te onderscheiden. Duinroos x Viltroos (Rosa x andrzejowskii), Heggenroos x Duinroos (Rosa x hibernica) en Behaarde struweelroos x Duinroos (Rosa x margerisonii) zijn hoger opgaande struiken met grotere bloemen en waarschijnlijk slechte vruchtzetting. De wel ontwikkelde vruchten kleuren rood (niet zwart). Duinroos x Egelantier (Rosa x biturigensis), is iets forser dan Duinroos en heeft een beklierde bloem- en bottelsteel. Ook de onderkant van de blaadjes, de kelkbladen en bottel hebben soms enkele klieren. Bottels 10-15 mm lang. Stekels zoals bij Duinroos met mogelijk ook enkele forse hakige stekels, zoals bij Egelantier. De bottels kleuren uiteindelijk zwart. Ze groeit meestal tussen Duinroos en met Egelantier in de buurt.
Duinroos wordt relatief veel aangeplant. In Nederland buiten het kustgebied betreffen de meldingen meestal aanplant of verwilderingen ervan.
CC-BY-SA 3.0 Jan Klinckenberg, 2025
|
EcologieBodemZonnige plaatsen op droge tot matig vochtige, voedselarme tot matig voedselrijke, zwak zure tot meestal kalkhoudende grond (zand en kalksteen).
GroeiplaatsZeeduinen (kalkrijke zomen, hellingen, duinvalleien, duingrasland, heggen en struwelen) en heide.
Bron:
Wilde-planten.nl / Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NLVerspreidingNederlandIn Nederland en België is Duinroos vooral bekend uit de kalkrijkere delen van de (kust-)duinen en kan daar in lage struwelen een belangrijke begroeier zijn. In kalkgraslanden is Duinroos ook van nature aanwezig; in Wallonië en in haar algemeenheid buiten de kustregio in vooral Europa is dat de belangrijkste natuurlijk biotoop. Duinroos wordt relatief veel aangeplant en in Vlaanderen en Nederland buiten het kustgebied betreffen de meldingen die aanplant of verwilderingen ervan.
VlaanderenZeer zeldzaam, maar plaatselijk vrij algemeen in de duinen.
WalloniëZeldzaam in het Maasdistrict en in Lotharingen.
WereldDuinroos is inheems in Algerije, een groot deel van Europa en Midden- en westelijk Azië. In het oosten van Noord-Amerika is Duinroos aangevoerd of verwilderd aangetroffen.
Bron:
Wilde-planten.nl / Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NLLiteratuurBakker, P.A., N.C.M. Maes & J.D. Kruijer (2011) De wilde rozen (
Rosa L.) van Nederland.
Gorteria 35: 1-173
Bomble, F.W. (2009) Die Bedeutung
Rosa tomentella ähnlicher Blattoberseiten in der Taxonomie von
Rosa sect. Caninae subsect. Caninae.
Floristische Rundbriefe 43: 65-79
Buiteveld, J., A. Smolka & M.J.M. Smulders (2024) Genotyping of autochthonous rose populations in the Netherlands for effective ex situ gene conservation management.
Horticulturae 10: 777-
Foerster, E. & W. Schnedler (1977) Schlüssel zum Bestimmen det mitteleuropäische Wildrosenarten.
Göttinger Floristische Rundbriefe 11 Beibl. 6: 1-1
Hommel, P. & T. Melman (1986) Een vondst van de duinroos (
Rosa pimpinellifolia L.) op de Lemelerberg. (Ov.).
Gorteria 13: 36-37
Klinckenberg, J. Bakker, P (2025)
Sleutel voor de wilde rozen van Nederland. Kops, J. (1807) Rosa spinosissima - Duin Roze
Flora Batava 2: 96-96
Loos, G.H. (2003) Ein notwendiger Paradigmenwechsel in der Taxonomie der Wildrosen.
Floristische Rundbriefe 36: 97-107
Maes, N.C.M. (2013)
Inheemse bomen en struiken in Nederland en Vlaanderen-Herkenning, verspreiding, geschiedenis en gebruik. Boom
Müller, R. (1990) Die Wildrosen im Landkreis Harburg, Niedersachsen.
Floristische Rundbriefe 24: 114-117
van der Maarel, E. (1972) Enkele opmerkingen over de flora van Utrecht 1843-1970.
Gorteria 6: 17-19
Pagina's in standaardwerkenAtlas van de Nederlandse Flora 2:
264Flora Batava 02:
plaatHeukels' Flora van Nederland, 23e ed.:
382Heukels' Flora van Nederland, 24e ed.:
381Nederlandse Oecologische Flora 2:
71Wilde Planten 1:
219Wilde-Planten.nl:
paginadeze soort in de Zadenatlas van Nederland Beschrijvingbron: Wilde-planten.nl / Klaas Dijkstra Stengels De rechtopstaande, zwartbruine takken zijn niet of weinig vertakt. Ze dragen rechte, dunne, dicht bij elkaar staande stekels, die niet allemaal even hoog zijn.
Bladeren De bladeren zijn zeven-, negen- of soms elftallig. De donkergroene deelblaadjes zijn klein, rondachtig tot eivormig, enkel gezaagd, kaal en ongeveer ½-2½ cm.
Bloemen Tweeslachtig (een bloem met zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtsorganen). De alleenstaande bloemen hebben geen steelblaadjes. De 1-2½ cm grote kroonbladen zijn meestal wit, maar soms roze. De kelkbladen zijn meestal niet gedeeld en staan na de bloei schuin omhoog. Ze vallen niet af.
Vruchten Een vlezige schijnvrucht. De bolvormige bottels zijn vrij klein, glanzend paarszwart en niet behaard. Tweezaadlobbig (kiemend met twee kiemblaadjes).
Bron:
Wilde-planten.nl / Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL
Verspreidingstrend
Gemiddelde trend van het aantal kilometerhokken waarin de soort voorkomt, weergegeven als indexcijfer (1975-1978 = 100).
De trend is gecorrigeerd voor waarnemersinspanning en geeft de relatieve verandering in het aantal bezette kilometerhokken weer.
Voor de berekening worden de data per periode van vier jaar samengenomen.
In de grafiek correspondeert ieder punt met het laatste jaar van zo'n periode.
© NEM(CBS & FLORON) 2023
download in hoge resolutieFenologie bloeiend
Fenologie vruchtdragend
Bron: FLORON - Gemodelleerd op basis van waarnemingen uit de NDFF voor de periode 2000-2021.